Connect with us

Hodowca i Jeździec

Witaminy - zdro­wie i odpor­ność

Porady Żywieniowe

Witaminy - zdro­wie i odpor­ność

Dodatek wita­min do pod­sta­wo­wej daw­ki pokar­mo­wej, naj­czę­ściej w posta­ci pre­pa­ra­tu mine­ral­no-wita­mi­no­we­go, sto­su­je­my, aby pokryć indy­wi­du­al­ne potrze­by pokar­mo­we konia i zmak­sy­ma­li­zo­wać pozy­tyw­ne efek­ty zwią­za­ne ze sto­so­wa­niem odpo­wied­niej die­ty. Witaminowe dodat­ki uzu­peł­nia­ją­ce, jak sama nazwa wska­zu­je, mają za zada­nie uzu­peł­niać defi­cyt wita­min, zwłasz­cza tych, któ­rych w daw­ce pokar­mo­wej zło­żo­nej z sia­na i owsa jest za mało.

Symptomy, któ­re koja­rzy­my ze zdro­wiem koni to ich odpo­wied­nia kon­dy­cja, niska podat­ność na infek­cje, dobra wydol­ność orga­ni­zmu, lśnią­ca sierść, zdro­we kopy­ta oraz dobre samo­po­czu­cie obja­wia­ją­ce się ener­gią, żywot­no­ścią i ape­ty­tem. Takie ozna­ki są świa­dec­twem pra­wi­dło­we­go pro­wa­dze­nia konia – począw­szy od wła­ści­wych warun­ków zoo­hi­gie­nicz­nych, poprzez dobrą opie­kę wete­ry­na­ryj­ną i kowal­ską, po odpo­wied­nie żywie­nie oraz wła­ści­we i roz­sąd­ne użyt­ko­wa­nie. Jeżeli któ­ryś z tych ele­men­tów „nie funk­cjo­nu­je” i poja­wia się pro­blem – naj­czę­ściej z kon­dy­cją, wydol­no­ścią orga­ni­zmu, spad­kiem odpor­no­ści, bra­kiem sił czy cho­ciaż­by mato­wą sier­ścią - powi­nien być to dla nas sygnał, aby więk­szą uwa­gę zwró­cić na żywie­nie i jakość pasz pod­sta­wo­wych. Przy kiep­skim sia­nie i ogra­ni­czo­nym dostę­pie do pastwi­ska może­my być nie­mal pew­ni, że daw­ka pokar­mo­wa jest zbyt ubo­ga w skład­ni­ki pokar­mo­we, w tym w wita­mi­ny.

Witaminy sta­no­wią gru­pę związ­ków orga­nicz­nych, któ­rych orga­nizm potrze­bu­je w nie­wiel­kich ilo­ściach, ale któ­re wywie­ra­ją istot­ny wpływ na prze­mia­nę mate­rii i są nie­zbęd­ne dla pra­wi­dło­we­go prze­bie­gu wie­lu pro­ce­sów życio­wych w orga­ni­zmie. Ich brak lub nie­do­bór osła­bia przede wszyst­kim odpor­ność, przez co zwie­rzę jest apa­tycz­ne, osła­bio­ne i dużo bar­dziej podat­ne na cho­ro­by, a co za tym idzie – bar­dziej cho­ro­wi­te.

Ze wzglę­du na swo­je dzia­ła­nie oraz w mniej­szym lub więk­szym stop­niu egzo­gen­ny cha­rak­ter, w żywie­niu koni szcze­gól­ne zna­cze­nie mają wita­mi­ny roz­pusz­czal­ne w tłusz­czach (A,D,E), któ­re muszą być dostar­cza­ne orga­ni­zmo­wi „z zewnątrz” czy­li wraz z paszą i suple­men­ta­mi. Istotny rów­nież jest kom­pleks wita­min B oraz wita­mi­na C, lecz w prze­ci­wień­stwie do wita­min roz­pusz­czal­nych w tłusz­czach, wita­mi­ny B i C orga­nizm konia jest w sta­nie samo­dziel­nie wytwo­rzyć.

Ilość wita­min z gru­py B, syn­te­ty­zo­wa­na w jeli­cie śle­pym konia, w połą­cze­niu z ich zawar­to­ścią w ziar­nie owsa, sia­nie i zie­lon­ce, pokry­wa na ogół zapo­trze­bo­wa­nie orga­ni­zmu i nie wyma­ga uzu­peł­nie­nia. Wyjątkiem mogą być konie w inten­syw­nym tre­nin­gu spor­to­wym oraz konie z bra­kiem dostę­pu do pastwi­ska. W pierw­szym przy­pad­ku może nastą­pić upo­śle­dze­nie absorp­cji wita­min z gru­py B z jeli­ta gru­be­go na sku­tek kar­mie­nia koni wyczy­no­wych wyso­ki­mi daw­ka­mi ziar­na. Natomiast w sytu­acji bra­ku pastwi­ska i bra­ku dostę­pu do świe­żej zie­lon­ki może docho­dzić do gor­sze­go przy­swa­ja­nia wita­min z gru­py B w krwi i tkan­kach. Dlatego w takich sytu­acjach war­to zasto­so­wać doda­tek tych wita­min, mini­ma­li­zu­jąc ryzy­ko poja­wie­nia się skut­ków ich nie­do­bo­ru. W zależ­no­ści od okre­su trwa­nia nie­do­bo­ru i jego ska­li, kon­se­kwen­cji defi­cy­tu tej gru­py wita­min może być co naj­mniej kil­ka – od okre­so­wej utra­ty kon­dy­cji i zabu­rzeń w przy­swa­ja­niu magne­zu, po zmia­ny w naczy­niach krwio­no­śnych, zabu­rze­nia funk­cjo­no­wa­nia ukła­du ner­wo­we­go czy wręcz zapa­le­nie wątro­by.

Witamina C, powszech­nie zwa­na wita­mi­ną odpor­no­ścio­wą, jest rów­nież w wystar­cza­ją­cej ilo­ści syn­te­ty­zo­wa­na w orga­ni­zmie konia i nie ma potrze­by dostar­cza­nia jej z zewnątrz. Wyjątkiem mogą być jedy­nie konie star­sze i podat­ne na infek­cje oraz konie wyczy­no­we. Oprócz bowiem swo­ich walo­rów odpor­no­ścio­wych wita­mi­na C wyka­zu­je sil­ne dzia­ła­nie anty­ok­sy­da­cyj­ne oraz ma wpływ na funk­cjo­no­wa­nie ukła­du ner­wo­we­go, zmniej­sza­jąc uczu­cie znu­że­nia i zmę­cze­nia, wspo­ma­ga­jąc gro­ma­dze­nie gli­ko­ge­nu w wątro­bie (pali­wa napę­do­we­go dla mię­śni) i poma­ga­jąc speł­niać pod­sta­wo­wą funk­cję wątro­by, jaką jest pośred­ni­cze­nie w odtru­wa­niu orga­ni­zmu. Dodatkowo wita­mi­na C jest nie­zbęd­nym skład­ni­kiem wie­lu enzy­mów, m.in. uczest­ni­czą­cych w pro­ce­sie syn­te­zy kola­ge­nu - jed­ne­go z klu­czo­wych skład­ni­ków tkan­ki łącz­nej (włą­cza­jąc w to chrząst­kę sta­wo­wą) oraz utrzy­ma­niu szczel­no­ści śród­błon­ka naczyń, zapo­bie­ga­jąc wyna­czy­nie­niom, tak powszech­nym w spo­rcie.

Natomiast wita­mi­ny A, D i E, któ­rych orga­nizm nie jest w sta­nie sam syn­te­ty­zo­wać, zde­cy­do­wa­nie nale­ży uzu­peł­niać poda­jąc paszę lub suple­ment zwie­ra­ją­cy ich dobrą kon­cen­tra­cję. Zapotrzebowanie orga­ni­zmu konia na te wita­mi­ny jest ści­śle okre­ślo­ne w tabe­la­rycz­nych nor­mach żywie­nia, z podzia­łem na poszcze­gól­ne gru­py koni. Pozwala to na sto­sun­ko­wo pre­cy­zyj­ne wyli­cze­nie koniecz­nych dawek tych wita­min i uzu­peł­nie­nie skar­mia­nej daw­ki pokar­mo­wej o odpo­wied­ni doda­tek wita­mi­no­wy.

Witaminy te odgry­wa­ją waż­ną rolę w wie­lu życio­wych pro­ce­sach i wspo­ma­ga­ją utrzy­ma­nie konia w zdro­wiu i opty­mal­nej kon­dy­cji. Witamina A peł­ni klu­czo­wą rolę w funk­cjo­no­wa­niu ukła­du roz­rod­cze­go i narzą­du wzro­ku, warun­ku­je pra­wi­dło­wą struk­tu­rę skó­ry i błon ślu­zo­wych, przy­spie­sza goje­nie ran. Nazywana jest też czę­sto wita­mi­ną wzro­sto­wą i prze­ciw­in­fek­cyj­ną. Jej pre­kur­so­rem jest zawar­ty w rośli­nach karo­ten, któ­ry w bło­nie ślu­zo­wej jeli­ta cien­kie­go konia jest prze­kształ­ca­ny, przy udzia­le spe­cy­ficz­nych enzy­mów, w wita­mi­nę A. Ma to duże zna­cze­nie, bowiem w natu­ral­nych paszach dla koni wita­mi­na ta wystę­pu­je w śla­do­wych ilo­ściach. Podobnie wita­mi­na D – z paszą natu­ral­ną tyl­ko nie­wiel­ka jej ilość jest dostar­cza­na orga­ni­zmo­wi, więc dodat­ko­wa suple­men­ta­cja wita­mi­ny D w żywie­niu koni jest jak naj­bar­dziej wska­za­na. Jej nie­do­bór, szcze­gól­nie dłu­go­okre­so­wy, może być nie­bez­piecz­ny, nie­sie bowiem ze sobą kon­se­kwen­cje w posta­ci zabu­rzeń kost­nych, powo­du­jąc u źre­biąt wykrzy­wie­nie koń­czyn i roz­dę­cie sta­wów, u star­szych koni nato­miast jest czę­sto przy­czy­ną łam­li­wo­ści kości, opu­chli­zny sta­wów i sztyw­no­ści cho­dów. Witamina ta regu­lu­je ponad­to pro­ces odkła­da­nia się w kościach wap­nia i fos­fo­ru oraz cyn­ku, żela­za, kobal­tu i magne­zu.

Nie zapo­mi­naj­my rów­nież o wita­mi­nie E – klu­czo­wym anty­ok­sy­dan­cie, któ­re­go zna­cze­nie i rola jest na tyle waż­na, że będzie o niej trak­to­wał kolej­ny new­slet­ter.

Zarówno nie­do­bór jak i nad­miar skład­ni­ków pokar­mo­wych nie­sie nega­tyw­ne skut­ki obja­wia­ją­ce się zabu­rze­nia­mi wie­lu pro­ce­sów w orga­ni­zmie i wpły­wa na kon­dy­cję oraz zdro­wie zwie­rząt. Dlatego zawsze nale­ży zwra­cać uwa­gę, aby żywie­nie, a zwłasz­cza dodat­ko­wa suple­men­ta­cja skład­ni­ków mine­ral­nych i wita­min, były dopa­so­wa­ne do potrzeb orga­ni­zmu i aktu­al­ne­go sta­nu ich zdro­wia.

POPRZEDNIE PORADY ZNAJDZIESZ TU!

Equine NutriPlan

Więcej w Porady Żywieniowe

  • Porady Żywieniowe

    Wrzody prze­wo­du pokar­mo­we­go

    By

    W pro­fi­lak­ty­ce żywie­nio­wej koni prio­ry­te­to­we trak­to­wa­nie ich ukła­du pokar­mo­we­go naka­zu­je nam zwró­cić szcze­gól­ną uwa­gę na jeden z naj­bar­dziej roz­po­zna­nych...

  • Porady Żywieniowe

    Witamina E z sele­nem

    By

    Witamina E niwe­lu­je skut­ki inten­syw­ne­go tre­nin­gu, dzia­ła pro­tek­cyj­nie na tkan­kę mię­śnio­wą, współ­dzia­ła z sele­nem i wita­mi­ną C oraz wzmac­nia odpor­ność. To naj­krót­sza cha­rak­te­ry­sty­ka...

  • Porady Żywieniowe

    Prawidłowe żywie­nie konia czy­li pochwa­ła cią­głej nauki

    By

    Jako hodow­cy, obser­wu­ją­cy nasze konie od dnia ich naro­dzin, czę­sto oce­nia­my ich stan odży­wie­nia na pod­sta­wie kon­dy­cji, ogól­ne­go...

Na górę