Connect with us

Hodowca i Jeździec

Koń - Senior jesz­cze raz

Porady Żywieniowe

Koń - Senior jesz­cze raz

O żywie­niu koni star­szych cie­szą­cych się u nas doży­wot­nią eme­ry­tu­rą pisa­li­śmy we wrze­śniu, wska­zu­jąc na potrze­bę stwo­rze­nia pla­nu żywie­nio­we­go uwzględ­nia­ją­ce­go pro­ble­my z prze­żu­wa­niem, poten­cjal­ne scho­rze­nia prze­wo­du pokar­mo­we­go oraz zmniej­szo­ne wchła­nia­nie nie­zbęd­nych mine­ra­łów i wita­min. Pisaliśmy tak­że o zapo­trze­bo­wa­niu na błon­nik i koniecz­nym zbi­lan­so­wa­niu jego daw­ki z ilo­ścią biał­ka i wap­nia. Z uwa­gi na duże zain­te­re­so­wa­nie tema­tem dzi­siaj wra­ca­my do koni – senio­rów z per­spek­ty­wy dodat­ko­wych, prze­mil­cza­nych we wrze­śniu potrzeb, na któ­re wska­zu­ją zarów­no wła­ści­cie­le jak i leka­rze wete­ry­na­rii.

Poważnym tema­tem zdro­wot­nym koni star­szych jest ich wzrok. Z kwe­stią tą jest nie­ro­ze­rwal­nie zwią­za­ny pro­blem dia­gno­zy – z regu­ły wła­ści­cie­lom jest bar­dzo trud­no wykryć pro­blem ze wzro­kiem swo­je­go pod­opiecz­ne­go. O zaist­nia­łej sytu­acji nie jest zatem infor­mo­wa­ny ani pro­wa­dzą­cy lekarz wete­ry­na­rii ani kwe­stia ta nie jest bra­na pod uwa­gę przy usta­wia­niu daw­ki pokar­mo­wej. Naukowcy nie są zgod­ni z cze­go wyni­ka ta trud­ność – na pew­no czę­ścio­wo z fak­tu, że spo­koj­niej­sze użyt­ko­wa­nie konia star­sze­go przy­tę­pia naszą czuj­ność jeże­li cho­dzi o deta­le i kon­cen­tru­je­my się raczej na ogól­nej kon­dy­cji. Z dru­giej stro­ny eks­per­ci twier­dzą, iż jako zwie­rzę dzi­kie koń dobrze ukry­wa wszel­kie ozna­ki nie­wy­go­dy lub sła­bo­ści, któ­re uczy­ni­ło­by go bar­dziej wraż­li­wym na poten­cjal­ny atak prze­ciw­ni­ka.

Wiele prze­wle­kłych cho­rób oczu może pozo­stać nie­zau­wa­żo­nych, pod­czas gdy pro­ces cho­ro­bo­wy i zwią­za­ny z tym dys­kom­fort utrzy­mu­ją się w tle cho­ro­by. Najczęstsze zmia­ny zwią­za­ne z wie­kiem to utra­ta ostro­ści widze­nia, ból oczu oraz towa­rzy­szą­ca sta­no­wi zapal­ne­mu wydzie­li­na. Mamy tak­że do czy­nie­nia z zaćmą, nie­rzad­ko w co naj­mniej jed­nym oku, zmia­na­mi na rogów­ce (bli­zno­wa­ce­nia po prze­by­tej cho­ro­bie wpły­wa­ją­ce na wzrok lub powo­du­ją­ce dys­kom­fort) oraz uszko­dze­nia „seg­men­tu tyl­ne­go”, w tym pro­ble­my z siat­ków­ką i ner­wem wzro­ko­wym.

Opinie doty­czą­ce wpły­wu die­ty na zdro­we oczy konia są wybit­nie podzie­lo­ne czy wręcz spo­la­ry­zo­wa­ne. Niektórzy chęt­nie roz­pra­wia­ją się z teo­rią wpły­wu żywie­nia konia suple­men­tem die­ty, któ­ry zapo­bie­gnie cho­ro­bom oczu, argu­men­tu­jąc, iż cho­ro­by oczu koni, szcze­gól­nie koni star­szych, są istot­nie odmien­ne od tych spo­ty­ka­nych wśród ludzi, w przy­pad­ku któ­rych sze­reg suple­men­tów wita­mi­no­wych opóź­nia pro­gre­sję zmian i cho­rób. Twierdzą oni, że nie ma dowo­dów na to, że w przy­pad­ku koni wita­mi­ny lub inne skład­ni­ki mine­ral­ne mogą pomóc utrzy­mać zdro­we oczy i uwa­ża­ją, że wszyst­ko, co może­my zro­bić, to dłu­go­ter­mi­no­we sto­so­wa­nie się do ogól­nych zale­ceń zdro­wej, zbi­lan­so­wa­nej die­ty.

Są jed­nak i tacy, któ­rzy twier­dzą, że odpo­wied­nie żywie­nie jest w sta­nie pomóc w utrzy­ma­niu ostro­ści widze­nia konia. Pamiętać tu jed­nak nale­ży, iż choć mamy ogól­ne wyobra­że­nie o tym, co jeść, aby przy­nieść korzyść naszym wła­snym oczom, nie jest to tak oczy­wi­ste, jeśli cho­dzi o konie, cho­ciaż­by z uwa­gi na ogra­ni­czo­ną ilość badań nauko­wych w tym zakre­sie. Podczas gdy mar­chew­ki są świet­ne dla naszych (ludz­kich) oczu, nie mamy jed­nak takiej pew­no­ści czy mają taki sam wpływ na wzrok konia. Zdrowy apa­rat wzro­ku konia zaczy­na się bowiem od dobre­go ukła­du odpor­no­ścio­we­go, a dobry układ odpor­no­ścio­wy zaczy­na się od dobre­go żywie­nia - czy­li znów wra­ca­my do ogól­nych zale­ceń zdro­wej, zbi­lan­so­wa­nej die­ty.

Holistyczne podej­ście do konia i zale­ce­nia w zakre­sie apa­ra­tu wzro­ku doty­czą żywie­nia pro­duk­ta­mi natu­ral­ny­mi, ogra­ni­cze­niem ilo­ści pasz prze­two­rzo­nych i pasz dosła­dza­nych. Zalecana dodat­ko­wa suple­men­ta­cja to nasio­na chia lub lnu oraz zio­ła, a tak­że wszyst­ko, co dostar­cza kwa­sy tłusz­czo­we Omega-6 (głów­nie GLA - kwas gam­ma-lino­le­no­wy) czy­li w przy­pad­ku pro­duk­tów roślin­nych - orze­chy i nasio­na. Ze wzglę­du na poten­cjal­ne ryzy­ko kol­ki nie zale­ca się kar­mie­nia koni orze­cha­mi, a nasio­na takich roślin jak czar­na porzecz­ka, ogó­recz­nik lub nasio­na wie­sioł­ka mogą być poda­wa­ne jako ole­je lub estry ole­jów. Każdy z tych pro­duk­tów, z uwa­gi na bogac­two GLA, wspie­ra ogól­ną odpor­ność, a co za tym idzie - i zdro­wie oczu. Przypominamy w tym miej­scu jed­nak, że sto­su­nek odpo­wied­nich ilo­ści poszcze­gól­nych kwa­sów ome­ga 3/6 w daw­ce pokar­mo­wej (suple­men­ta­cyj­nej) nie jest dla naszych koni kwe­stią obo­jęt­ną.

Jeżeli cho­dzi o ERU - nawra­ca­ją­ce zapa­le­nie naczy­niów­ki (ina­czej zwa­ne śle­po­tą mie­sięcz­ną lub okre­so­wą), sto­sun­ko­wo popu­lar­ną nawra­ca­ją­cą cho­ro­bę koni pro­wa­dzą­cą czę­sto nie­ste­ty do śle­po­ty, zwo­len­ni­cy medy­cy­ny holi­stycz­nej w podej­ściu żywie­nio­wym łączą je czę­sto z nie­pra­wi­dło­wym pozio­mem wita­mi­ny A, któ­rej naj­częst­szym źró­dłem w die­cie koni jest mar­chew oraz suszo­ne mali­ny. Przesada jed­nak, jak zawsze, jest abso­lut­nie nie­wska­za­na - nad­mier­ne spo­ży­cie mar­chwi może zabu­rzyć pra­wi­dło­wą mikro­flo­rę w jeli­tach konia i poten­cjal­nie pro­wa­dzić do kolek. Ponadto mar­chew ma wyso­ką zawar­tość cukru (o czym pisa­li­śmy w jed­nym z naszych new­slet­te­rów, pisząc o źró­dłach beta karo­te­nu) i może sta­no­wić pro­blem dla koni z zespo­łem meta­bo­licz­nym.

Zwolennicy tezy o wpły­wie żywie­nia na oczy czę­sto odno­szą się tak­że do wątro­by i koniecz­no­ści jej regu­lar­ne­go odcią­że­nia. Tradycyjne zio­ła dla okre­ślo­nych holi­stycz­nie związ­ków przy­czy­no­wo-skut­ko­wych w łań­cu­chu wątro­bo­wo-wzro­ko­wym obej­mu­ją przede wszyst­kim korzeń gorycz­ki i powoj­ni­ka, a tak­że mni­szek lekar­ski, ostryż mlecz­ny, kur­ku­mę, lawen­dę, byli­cę, cyko­rię i pio­łun. Nie kwe­stio­nu­jąc tego typu dodat­ków wska­zu­je­my jed­nak­że, iż trud­no zna­leźć bada­nia nauko­we popie­ra­ją­ce w bez­po­śred­ni spo­sób te tezy, nie nale­ży tak­że zapo­mi­nać o kwe­stiach skut­ków ubocz­nych regu­lar­ne­go sto­so­wa­nia ziół (pod­no­szo­ny przez nie­któ­rych bada­czy wpływ na inne pro­ce­sy i funk­cje, szcze­gól­nie w przy­pad­ku pio­łu­nu czy kur­ku­my). Zioła ponad­to to zawsze kwe­stia czy­sto­ści, jako­ści i bez­pie­czeń­stwa pre­pa­ra­tu – przy­go­to­wy­wa­ne w for­mach skon­cen­tro­wa­nych mogą zawie­rać dodat­ko­wą ilość wypeł­nia­czy, mogą­cych być przy­czy­ną zabu­rzeń funk­cjo­no­wa­nia ukła­du pokar­mo­we­go, a pocho­dząc z upraw na obsza­rach ska­żo­nych są czę­sto źró­dłem sku­mu­lo­wa­nych dawek meta­li cięż­kich i czyn­ni­ków rako­twór­czych.

Jak zawsze w tego typu przy­pad­kach zale­ca­my ostroż­ność i zdro­wy roz­są­dek. Choć nie ule­ga wąt­pli­wo­ści, że w dużej mie­rze zdro­wie każ­de­go konia, nie tyl­ko konia star­sze­go, to jego odpor­ność, a to z kolei – przy­naj­mniej w jakimś stop­niu – kon­se­kwen­cja jego pra­wi­dło­we­go żywie­nia, pamię­tać nale­ży, iż wzmac­nia­nie odpor­no­ści to pro­ces trwa­ją­cy przez całe życie. Niezależnie od nasze­go czy­sto nauko­we­go czy holi­stycz­ne­go podej­ścia, w przy­pad­ku zdia­gno­zo­wa­nych jed­no­stek cho­ro­bo­wych nie rezy­gnuj­my z pra­wi­dło­we­go lecze­nia pro­wa­dzo­ne­go przez leka­rza wete­ry­na­rii. W celu pre­wen­cji nato­miast lub utrzy­ma­nia dobre­go ogól­ne­go sta­nu konia senio­ra, nic nie zastą­pi pra­wi­dło­wej, zbi­lan­so­wa­nej die­ty, opar­tej o spraw­dzo­ne, prze­ba­da­ne skład­ni­ki pokar­mo­we, sto­so­wa­nej przez cale jego życie. Tak jak też nic nagle cudow­nie nie ule­czy sta­re­go, zanie­dba­ne­go lub nad­mier­nie eks­plo­ato­wa­ne­go w prze­szło­ści konia, o któ­re­go kon­dy­cję i ogól­ny dobro­stan chce­my zadbać dopie­ro na jego sta­re lata.

POPRZEDNIE PORADY ZNAJDZIESZ TU!

Equine NutriPlan

Więcej w Porady Żywieniowe

  • Porady Żywieniowe

    Okres oko­ło­po­ro­do­wy

    By

    Wszystkie czyn­no­ści hodow­la­no-wete­ry­na­ryj­ne prze­pro­wa­dza­ne u cię­żar­nej kla­czy, tro­skli­wa opie­ka nad nią i odpo­wied­nie żywie­nie, zwłasz­cza w okre­sie wyso­kiej źreb­no­ści, mają...

  • Porady Żywieniowe

    Okres wyso­kiej źreb­no­ści

    By

    Urodzenie przez klacz żywe­go i zdro­we­go źre­bię­cia jest nad­rzęd­nym celem dzia­łań każ­de­go hodow­cy. Niestety, śmier­tel­ność zarod­ków w cza­sie trwa­nia...

  • Porady Żywieniowe

    Płodność ogie­ra

    By

    W świe­cie hodow­li sta­nów­ka roz­po­czę­ła się już na dobre. Dobór ogie­ra dla naszej kla­czy, połą­cze­nie jej pre­dys­po­zy­cji z pre­dys­po­zy­cja­mi...

Na górę